Afyonkarahisar Kalesi, şehir merkezinde, eski Afyonkarahisar evlerinin arasında yükselmektedir. Volkanik özellikli doğal bir kaya kütlesi olan kale, 226 metre yüksekliğindedir.
TGA
MÖ1350 yılında Hitit İmparatoru II. Murşil zamanında, Arzava seferinde müstahkem mevki olarak kullanılmış ve Hapanuva (Yüksek Tepe) adını almıştır. Roma ve Bizans döneminde kaya kütlesinin üzerine surlar yapılarak bu yüksek tepe, kale görünümüne kavuşmuştur. Selçuklular zamanında Türklerin eline geçen kale, bu dönemde önemli çarpışmalara sahne olmuştur. Osmanlı döneminde ise kale hem devletin hazinesinin ve halkın mallarının korunduğu yer olarak hem de suçlular için hapishane olarak kullanıldığından önemini korumuş; ancak Tanzimat döneminden sonra eski önemini yitirmeye başlamıştır.
Kalenin zirvesinde MÖ 1200-700 tarihleri arasında Anadolu’da yaşamış olan Frigler dönemine ait kültür izlerine rastlanmakta olup Ana Tanrıça Kibele’ye adanmış birçok tapınma yeri ile dört adet büyük sarnıç bulunmaktadır. Surları, Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat zamanında kale dizdarı olan Mimar Bedrettin Gevhertaş tarafından 1235 yılında onarılmış; ayrıca kaleye küçük bir mescit ile yanına saray yaptırılmıştır. 1573’te Osmanlı Sultanı II. Selim’in emriyle Mahmut Bey tarafından burçları, sarnıçları ve kulesi tekrar onarılmıştır.
Günümüzde, merdivenleri restore edilen kaleye tırmanış mümkün olup kalenin her yönünden Afyonkarahisar şehir manzarası izlenebilmektedir.
Kaynaklar:
“Anadolu'nun Kilidi Afyon”. 2004. Afyon Valiliği Yayınları.
Afyonkarahisar İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.